Ułożenie sztućców na stole to nie tylko kwestia estetyki, ale również prawidłowych zasad savoir-vivre’u. Choć wydaje się to prostą sprawą, wiele osób popełnia błędy, które mogą wywołać konsternację gości. Warto zatem poznać kilka podstawowych zasad, by móc z dumą serwować obiad i czuć się pewnie przy stole. A jeśli jesteś naprawdę w porządku, to z pewnością będziesz wiedział, jak zaskoczyć wszystkich perfekcyjnym ułożeniem sztućców!
Zasady podstawowe: sztućce na stole
Na początku warto zapoznać się z zasadą “od zewnątrz do wewnątrz”. Oznacza to, że sztućce należy ułożyć w kolejności użycia – zaczynając od tych, które będą potrzebne na początku posiłku, a kończąc na tych, które użyjemy do deseru. Zatem widelec na zewnątrz, bo najpierw będziemy jeść przystawkę, a nóż bliżej talerza, gdyż najpierw będziemy kroić danie główne. Brzmi to prosto, ale kto by pomyślał, że widelec może się znaleźć na końcu?
Sztućce muszą być również ustawione w odpowiedniej odległości od talerza. Idealnie jest, gdy zostawiamy około 1-2 centymetry między brzegiem talerza a sztućcami. Warto zwrócić uwagę na sposób trzymania sztućców – nie chodzi o to, by przypominały one skrzyżowane miecze, ale by były ustawione równolegle, tak, aby goście nie czuli się jak w trakcie wojny.
Rozróżnienie między sztućcami: nóż, widelec i łyżka
Przypomnienie o podstawowych sztućcach nie zaszkodzi. Nóż i widelec to klasyka, jednak łyżka potrafi wzbudzać wiele kontrowersji. Właściwie nie ma żadnej magicznej reguły, która mówi, że łyżkę należy układać w jednym, a widelec w innym miejscu. Istnieją pewne zasady, które pomagają uniknąć „sztućcowych zamachów”, jak na przykład układanie sztućców na „godzinie 6”. W takim przypadku widelec i nóż mają wskazywać na talerz w pozycji jakby zamkniętej w zegarze. Czyli widelec z lewej strony talerza, nóż z prawej – a łyżka? Zawsze na prawo od noża.
Pamiętaj, że łyżka ma swoje wyjątkowe miejsce przy talerzu, zwłaszcza jeśli podawany będzie rosół. Układa się ją po prawej stronie, a jeśli podajemy zupę, to łyżka również ma być w gotowości, ale jej obecność nie jest obowiązkowa w każdym posiłku. Jeśli więc nie masz w planach podawania rosołu, nie martw się – niech łyżka na stole spoczywa spokojnie.
Układ sztućców – tabela ułatwiająca orientację
Wiesz już, gdzie mniej więcej powinny leżeć sztućce, ale czas na mały kurs „sztućcowego porządku” w formie tabelki. Pomaga to lepiej zrozumieć, który sztućce będą używane na początku posiłku, a które na końcu. Przedstawiamy poniższą tabelkę, by ułatwić Ci życie i uniknąć pomyłek przy organizowaniu stołu.
| Sztućce | Lokalizacja | Moment użycia |
|---|---|---|
| Widelec | Po lewej stronie talerza | Przystawki, dania główne, sałatki |
| Nóż | Po prawej stronie talerza | Dania główne |
| Łyżka | Po prawej stronie noża | Zupy, desery (jeśli są podawane) |
| Widelec do deseru | Na górze talerza | Deser |
Jak posługiwać się sztućcami podczas posiłku?
Nie wystarczy tylko prawidłowo ułożyć sztućce, ale trzeba je również umiejętnie posługiwać. Zaczynając od chwytania – nie trzymaj sztućców jak widły w rękach. Oczywiście nie jest to porada dla farmerów, ale do eleganckich posiłków warto chwytać sztućce lekko, jakby były to najdroższe instrumenty na świecie. Elegancja w każdym ruchu, a nie walka o przetrwanie.
Nie zapominaj również o „etiquette tips”. Jeśli nie masz zamiaru jeść, po prostu odkładaj sztućce na talerz, a nie trzymasz ich w rękach. Jeżeli musisz przerwać posiłek na chwilę, nie zostawiaj sztućców w misce w dziwnych pozach. Ułóż je na talerzu, tak by wyglądały, jakby ktoś nie miał do nich zamiaru wrócić. Wówczas goście poczują się komfortowo i nie będą wieszali się na Twoim talerzu w poszukiwaniu „skradzionych” sztućców.
